<p>رتکه حدوداً قرن پنجم پیش از میلاد به فرهنگ مصر و سپس یونان راه یافت. رومی&zwnj;ها، در حدود 300 سال پیش از میلاد، از شکلی از چرتکه استفاده می&zwnj;کردند که شبیه شکل امروزی آن است.</p> <p>شواهدی وجود دارد که در حدود 200 سال پیش از میلاد اولین چرتکه چینی به نام &laquo;سوانپان&raquo; (Suanpan) یا جعبه شمارش با 7 مهره در هر میله وجود داشته است.</p> <p>چینی&zwnj;ها اولین کسانی بودند که چرتکه را به صورت قابی با میله&zwnj;های عمودی و مهره&zwnj;های متحرک ساختند. هر میله روی سوانپان دارای 2 مهره در بالای میله و 5 مهره در پایین میله است. این پیکربندی شمارش در مبنای 16 را که در آن زمان در چین معمول بود، ممکن کرد. اگرچه طراحی سوانپان بر مبنای 16 است، اما می&zwnj;توان از آن برای محاسبات در مبنای ۱۰ نیز استفاده کرد. به همین دلیل است که امروزه نیز از سوانپان چینی استفاده می&zwnj;شود.</p> <p>&nbsp;</p>